Çalışan Sağlığının Korunmasında İşyeri Hekiminin Rolü
İşyeri hekimliği; yalnızca işe giriş sağlık raporu düzenlenmesinden ibaret değildir. Çalışanların sağlık gözetimi, mesleki risklerin değerlendirilmesi, iş ile çalışanın uyumunun sağlanması ve meslek hastalıklarının önlenmesi sürecinin önemli bir parçasıdır.
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun kamu işyerleri ile 50'den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerine ilişkin ertelenmiş hükümleri de 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Ancak bu grupta işveren veya işveren vekiline ilişkin özel düzenlemeler ve sağlık raporlarına ilişkin istisnalar bulunmaktadır.
İşyeri Hekimi Ne Yapar?
İşyeri hekiminin görevi, çalışan sağlığını işyerindeki risklerle birlikte değerlendirmek ve koruyucu sağlık yaklaşımını iş sağlığı ve güvenliği sisteminin bir parçası haline getirmektir.
Sağlık Gözetimi
Çalışanların işe giriş, periyodik ve gerekli durumlarda işe dönüş sağlık muayenelerini mevzuata uygun şekilde değerlendirir.
İşe Uygunluk
Çalışanın sağlık durumu ile yapacağı işin risklerini birlikte değerlendirerek işe uygunluk konusunda tıbbi değerlendirme yapar.
Risk Değerlendirmesi
Sağlık açısından işyerindeki tehlike ve risklerin değerlendirilmesine katılır ve alınması gereken önlemler konusunda öneride bulunur.
Meslek Hastalıklarının Önlenmesi
Maruziyetler ile çalışanların sağlık durumları arasındaki ilişkiyi değerlendirir ve koruyucu önlemlerin geliştirilmesine katkı sağlar.
İş Kazalarının Değerlendirilmesi
İş kazaları, ramak kala olaylar ve sağlık sorunlarının nedenlerinin değerlendirilmesine katılır.
Eğitim ve Bilgilendirme
Çalışanları sağlık riskleri, hijyen, sağlık gözetimi ve koruyucu uygulamalar konusunda bilgilendirir.
Tehlike Sınıfına Göre Aylık Süreler
İşyeri hekiminin asgari çalışma süresi çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfına göre hesaplanır.
Periyodik Muayene Süreleri
Yönetmelikte genel azami periyotlar belirlenmiştir. Çalışanın yaptığı iş, kişisel özellikleri, maruziyetleri ve risk değerlendirmesi sonucuna göre işyeri hekimi bu süreleri daha kısa belirleyebilir.
Az Tehlikeli
En geç beş yılda bir periyodik muayene.
Tehlikeli
En geç üç yılda bir periyodik muayene.
Çok Tehlikeli
En geç yılda bir periyodik muayene.
Özel politika gerektiren çalışanlar
Çocuk, genç ve gebe çalışanların periyodik muayeneleri genel olarak en geç altı ayda bir tekrarlanır. Çalışanın sağlık durumu veya işyeri riskleri gerektiriyorsa işyeri hekimi mevzuattaki azami süreleri beklemeden daha sık sağlık gözetimi planlayabilir.
Çalışan Sağlığının Takibi
İşe Girişte
Çalışanın yapacağı işe sağlık yönünden uygunluğu değerlendirilir.
İş Değişikliğinde
Yeni görevin sağlık riskleri dikkate alınarak gerekli değerlendirme yapılır.
Periyodik Olarak
Tehlike sınıfı, işin niteliği ve çalışanın maruziyetleri doğrultusunda takip yapılır.
İşe Dönüşte
İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra gerekli durumlarda değerlendirme yapılır.
Sağlık raporu yalnızca bir evrak işlemi değildir.
İşe giriş ve periyodik sağlık değerlendirmesinde çalışanın yaptığı iş, maruz kaldığı riskler ve gerekli tıbbi tetkikler birlikte ele alınmalıdır. Sağlık gözetiminden doğan maliyetler işveren tarafından karşılanır ve çalışana yansıtılamaz.
50'den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri
Bu işyerlerinde mevzuat özel düzenlemeler içermektedir. Bakanlığın öngördüğü eğitimi tamamlayan işveren veya işveren vekili, işe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkikler hariç bazı iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendisi yürütebilir. Ayrıca bu kapsamdaki işyerlerinde sağlık raporları için kamu sağlık hizmeti sunucuları veya aile hekimlerine ilişkin istisnai hükümler bulunmaktadır.
DSP Görevlendirmesi Ne Zaman Gerekir?
On ve daha fazla çalışanı bulunan çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirilmesi gerekir. İşyerinde tam süreli işyeri hekimi görevlendirilmesi halinde ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirilmesi aranmaz.
İşyeri Hekimliği Hakkında
İşyeri hekimi sadece sağlık raporu mu düzenler?
İşe giriş sağlık muayenesi ne zaman yapılmalıdır?
Periyodik muayene süresi herkes için aynı mıdır?
Sağlık gözetiminin ücretini çalışan mı öder?
İşyeri hekimi çalışma süresi nasıl hesaplanır?
İşyerinizin İSG Yükümlülüklerini Öğrenin
Çalışan sayınız, tehlike sınıfınız ve faaliyet konunuza göre işletmeniz için geçerli iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri hakkında bilgi alabilirsiniz.